در دهه 1970 در آمریکا، در پاسخ به این نگرانی که گازهای منتشر شده از خودروها می تواند باعث مشکلات رفتاری، اختلالات یادگیری و کاهش سطح هوشی کودکان شود، سرب از بنزین خودروها حدف شد. در واقع قرارگرفتن در معرض سرب در دوران کودکی باعث افزایش ویژگی ها چون تحریک پذیری، رفتارهای تهاجمی و هوش پایین می شود که میتواند منجر رفتارهای مجرمانه شود. حذف سرب از بنزین از آن دوران تاکنون با کاهش 56 درصدی جرائم خشونت آمیز در دهه 90 همراه بوده است.

آلودگی هوا و تأثیر آن بر رشد مغزی کودکان

قرارگیری کوتاه مدت در معرض هوای آلوده، خصوصا دی اکسید گوگرد، با خطر بالای پذیرش بیماران دارای اختلالات روانی در شانگهای همراه بوده است. در لس آنجلس نیز، تحقیقی به این نتیجه رسیده است که سطح بالای آلودگی ذرات معلق در هوا رفتارهای نابهنجار نوجوانان در مناطق شهری را افزایش می دهد. گرچه مسلما نباید نقش ارتباطات نامناسب بین والدین و نوجوانان و نیز اختلالات رفتاری برخی والدین نیز نادیده گرفته شود.

امروزه باور بر این است که بودن در معرض هوای آلوده می تواند موجب التهابات مغزی شود. علاوه بر این، ذرات ریز برای رشد مغز نیز خطر آفرین است، زیرا می تواند به مغز و شبکه عصبی آن آسیب رسانده و رفتار را تحت تأثیر قرار دهد.

ارتباط رفتارهای مجرمانه و آلودگی هوا

شواهدی که تاکنون بدست امده نشان می دهد آلودگی هوا ظرفیت این را دارد که رفتارهای ناپسند را بخصوص بین جوان ها افزایش دهد. گرچه مطالعات بیشتر نشان داده که تأثیر این موضوع می تواند جدی تر از این هم باشد. تحقیقی که در رابطه با آلودگی هوا و جرم در 9360 شهر آمریکا صورت گرفته بیان می کند که آلودگی هوا میزان جرم را افزایش می دهد. هوای آلوده موجب افزایش اضطراب شده که به نوبه خود می تواند منجر به افزایش رفتارهای مجرمانه یا غیر اخلاقی شود. این تحقیق نتیجه می گیرد که شهرهایی با سطح بالایی از آلودگی هوا دارای نرخ جرم و جنایت بیشتری هستند.

آلودگی هوا و افزایش میزان جرم در شهرها

مطالعه ای که اخیرا در انگلستان صورت گرفته، با بررسی داده های 1.8 میلیون جرم که طی دوسال گذشته صورت گرفته همراه با داده های آلودگی مناطق شهری و بخش های لندن، اطلاعات بیشتری در این زمینه در اختیار ما قرار می دهد. این تحقیق همچنین پارامترهای دیگر من جمله دما، رطوبت و بارندگی، روزهای هفته و فصول مختلف را نیز در نظر گرفته است.
شاخص کیفیت هوا (AQI) میزان تمیزی یا آلودگی هوای هرروز را گزارش می دهد. محققان دریافتند که با افزایش این شاخص به میزان ده واحد، میزان جرم به اندازه 0.9% افزایش می یابد. بنابراین میزان جرم در بیشتر روزهایی که هوای لندن آلوده تر است بیشتر می باشد. این تحقیق دریافت که آلودگی هوا میزان جرم را هم در مناطق ثروتمند و هم فقیر لندن افزایش می دهد.
یافته های این تحقیق بطور خاص افزایش آلودگی هوای لندن را با افزایش جرائمی چون سرقت و جیب بری مرتبط دانسته است. اما جالب است بدانیم که محققان هیچ تأثیر قابل ملاحظه ای از این عامل بر جنایاتی مثل قتل، تجاوز یا حملات خطرناک و آسیب زننده ندیدند.

ارتباط بین استرس و آلودگی هوا

قرار گرفتن در معرض هوای نامناسب می تواند کورتیزول، هورمون استرس، را افزایش دهد. هورمونی که بر میزان درک ما از خطر تأثیر دارد. در واقع میزان بالای خطر پذیری یکی از عواملی است که منجر به افزایش رفتارهای مجرمانه در روزهای آلوده شود. محققان بر این اساس نتیجه می گیرند که کاهش آلودگی می تواند کاهش جرم و جنایت را در پی داشته باشد.

بی نظمی در شهر و گسترش رفتارهای ناهنجار

اما عوامل محیطی و اجتماعی زیاد دیگری وجود دارند که می تواند روی رفتار مردم در شهر تأثیر داشته باشند. بی نظمی های محیطی، مثل یک شیشه شکسته یا گرافیتی، می تواند ناهنجاری های اجتماعی و اخلاقی را تقویت کند. تئوری به نام ” شیشه شکسته” بیان می کند که نشانه های ناهنجاری و رفتارهای مجرمانه کوچک دریک محله می تواند ناهنجاری و جرائم بزرگتری را بوجود آورد و در نهایت منجر به گسترش این رفتارها در شهر شود.

آلودگی هوا و میزان جرم در تهران

پیشتر در مطلب “آلوده ترین و تمیزترین هوای مناطق تهران“، با وضعیت کیفیت هوای شهر آشنا شدیم. آنچه مشخص است، وضعیت آلودگی هوای تهران بگونه ایست که میتوان آنرا عاملی تأثیرگذار بر زندگی ساکنین این شهر دانست. تأثیرات این معضل بر سلامت جسمی شهروندان تهرانی تاکنون بارها مورد بحث و بررسی قرار گرفته است اما هنوز تحقیقات جامع و کاملی در ارتباط با تأثیر آلودگی هوای تهران بر روان شهروندان و خصوصا رفتارهای ناهنجار اجتماعی صورت نگرفته است.

گرچه برای بررسی دقیقتر این موضوع نیاز به مطالعه داده ها به صورت روزانه و علمی وجود دارد ، اما مقایسه کلی آمار سالانه جرائم در تهران و میزان آلودگی سالانه طی سالهای 88 تا 95 ، ارتباط مستقیمی بین افزایش آلودگی هوا و بالارفتن میزان جرم در تهران را نشان نمیدهد. شاید بتوان گفت پارامترها و عوامل اساسی و شناخته شده دیگری چون عوامل اقتصادی، اجتماعی و تربیتی، تراکم جمعیت و ساختار شهر نقش پررنگ تر و تأثیر بیشتری بر میزان وقوع جرم در تهران دارند و میتوان آلودگی هوا را عاملی پنهان و غیر مستقیم در این موضوع دانست.

نقشه پراکندگی جرائم در مناطق تهران در سال 88

هنوز مسائل زیادی در رابطه با تأثیر خاص آلاینده های هوا بر سلامت و رفتارمان وجود دارد که از آن آگاه نیستیم و نمیدانیم چگونه این موضوع بسته به سن و جنسیت و طبقه اجتماعی و درآمد و موقعیت جغرافیایی تغییر می کند. درک ارتباط بین آلودگی هوا و افزایش انواع خاصی از رفتارها ، نیازمند شواهد محکمتری است تا بتوانیم به نتیجه گیری علمی و قویتری دست یابیم.

اما به هر حال همچنان شواهد زیادی وجود دارد که ثابت می کند آلودگی هوا برای سلامت جسمی و روحی ما مضر است. ما نیاز به اقدامات هماهنگ بیشتر مسئولین محلی و ملی هستیم تا با توسعه حمل و نقل پایدار، تولید و مصرف انرژی های کارآمد و تجدیدپذیر و مدیریت پسماند بر این مشکل غلبه کنند.

همه ما می توانیم هوای شهرمان را با راه هایی ساده بهتر کنیم تا از بروز مشکلاتی مانند جرم ها و تاثیرات آن ها بر سلامتی انسان جلوگیری شود.برای آشنایی با این راه ها می توانید مطلب ” پنج راه برای بهتر کردن هوای شهرمان ”  را مشاهده کنید.

منابع:

theconversation.com

airnow.tehran.ir

مقاله تحلیل فضایی جرائم شهری در مناطق 22گانه تهران، 1392

نوشته آیا آلودگی هوا بر میزان وقوع جرم در شهرها تأثیر می گذارد؟ اولین بار در جارجو. پدیدار شد.