طراحی شهرهایی بهتر برای کودکان

پیاده روهای باریک و شلوغ. خیابانهایی که ماشین ها با سرعت زیاد بر آن فرمانروایی می کنند، نرده ها و پله ها و موانع. همه و همه شهرهایی را می سازند که کودکان و نوجوانان را از حرکت در آن منع می کنند. بسیاری از ما جمع شدن کودکان و نوجوانان و پرسه زدن آنها در کوچه ها و خیابان های شهر را مخل آسایش خود می دانیم.

اما چه می شود اگر به جای اتخاذ راههایی برا ی جلوگیری از استفاده کودکان از فضاهای عمومی، شهرها به گونه ای ساخته شوند که کودکان را به حضور ترغیب کنند؟
 این سوالی است که مسئولان شهری، برنامه ریزان و ان جی او ها باید به آن بیاندیشند. طراحی شهرها با توجه به جوانان، بخصوص فضاهای باز که حرکت امن و تعامل اجتماعی را تشویق می کنند، مسئله ای روبه رشد در سطح جهانی است. تا سال 2050 نزدیک به 70 درصد جمعیت جهان ساکن شهرها هستند و بخش عمده ای از این جمعیت را افراد زیر 18 سال تشکیل خواهند داد. امروزه، بیش از یک میلیارد کودک در فضاهای شهری در حال رشد هستند.

اینفوگرافیک مشکلات شهری برای کودکان

چالش های زندگی کودکان در شهر (گزارش گروه Arup)

طراحی شهر حول محور کودکان به چه معناست؟

گزارش Arup شرکتی چند ملیتی در لندن در ارتباط با طراحی شهری بر مبنای کودکان، نشان می دهد که طراحی شهر دوستدار کودک تنها به معنی ساختن زمین های بازی کودکان نیست( گرچه اهمیت چنین فضایی به قوت خود باقیست). اما این گزارش بر دو وجه مهم از این طراحی اشاره می کند: آزادی های روزمره و زیرساخت هایی برای کودکان.

آزادی های روزمره به توانایی کودکان برای سفری امن در محله شان با پای پیاده یا دوچرخه بدون همراهی بزرگسالان ، به مدرسه، مراکز تفریحی و پارک  اشاره دارد. آزمونی به نام ” آزمون بستنی یخی” وجود دارد که در آن یک کودک می تواند از خانه خود به مغازه ای رفته، بستنی بخرد و پیش از آب شدن آن به خانه برگردد. این آزمون راهی برای اندازه گیری توانایی آزادی روزمره کودک در شهر است.

زیرساخت ها نیز به معنی شبکه فضاها و خیابان هایی است که شهر را دوستدار کودک کرده و توانایی آزادی روزمره را برای او به ارمغان می آورد.

برای تأمین چنین طراحی دوست دارکودکی، راهکارها بیشتر بر امکان پیاده روی و کاهش تسلط خودروها بر شهر متمرکز است. پیاده روهای عریضتر، مسیرهای حفاظت شده برای دوچرخه سواری و پل های پیاده نمونه هایی از این راهکارهاست. مانند ابَربلوک ها در بارسلونای اسپانیا که بخش هایی از شهر است که اتوموبیل ها تنها در جاده های اطراف مجاز به حرکت هستند و فضای آزاد زیادی برای پیاده ها و دوچرهخ سواران باقی می ماند.

راهکار دیگر پارک های شهری بیشتر است که در مناطق فقیر و غنی می تواند مسیری سبز و ممتد و زمین بازی مناسبی برای کودکان فراهم کند. پارک های جنگلی نیز میتواند تجربه زندگی در طبیعت را برای کودکان داشته باشد. مثل پارکی در روتردام که کودکان می توانند دراین فضای جنگلی تجربه ساختن آتش و مخفیگاه و قایق را داشته باشند و حتی شبها در آن کمپ برپا کنند.

فضای سبز برای کودکان

پارک ها و زمین های بازی کودکان در شهر

اهمیت محله ها در شهر دوستدار کودک

طبق گزارش این شرکت، یکی از مؤثرترین راهکارها، راهکارهای محلی است. فضاهای مقابل خانه های درصد بالایی از فضاهای شهری را تشکیل می دهند و بیشترین فرصت را برای تشویق آزادی های روزمره و تعامل اجتماعی فراهم می کنند. تمرکز بر محله به این معنی است که کودکان بیشتری می توانند به امکانات دسترسی داشته باشند.

پروژه های پر سر و صدا در مرکز شهر به طور معمول امکانات معنی دار کمتری برای خانواده های شهری دارد. مایکل فیگلسون، مدیر اجرایی بنیاد برنارد ون لی، می گوید: زمانی که ما موزه ای بزرگ در وسط شهر می سازیم فقط کودکان خاصی از آن استفاده می کنند. اما اگر کوچکتر و محلی تر بسازیم تمام محله ها می توانند از آن سود ببرند.

بسایری از شهرها سرمایه گذاری های عظیمی روی موزه های کودکان دارند. اینکار ممکن است برای گردشگران جذاب باشد، اما به گفته لونر، تمرکز روی چنینی توسعه های گرانقیمتی در مرکز شهر چیزی جز داستانی احمقانه نیست. از نظر او چنین راه حل هایی اغلب در مکانهایی با انبوهی از اهداف سیاسی و مالی صورت می گیرد. شهرها تمرکز خود را بر ایجاد فضاهای شگفت انگیز در مرکز شهر معطوف می کنند، اما این فضاها اغلب برای مردمیست که توانایی مالی مناسب دارند و بسیاری از خوانواده ها و کودکان نادیده گرفته می شوند.

به گفته فیگلسون یکی از دلایلی که فضاهای عمومی مناسب برای کودکان نباید نادیده گرفته شود این است که: درست کردن چنین فضاهایی آسانتر و ارزانتر است!

“زمانی که شما نمی توانید اوضاع مسکن را تغییر دهید ایجاد فضایی سبز در نزدیکی خانه ها، جایی که خانواده ها بتوانند مدتی را بیرون از خانه سپری کنند و جمع شوند می تواند تغییرات زیادی ایجاد کند. تغییرات بزرگ زمان و بودجه ای طولانی می طلبد، اما فعالیت های ساده تر، ارزان تر و قابل رؤیت هستند و می توانند شروعی عالی برای ادامه مسیر بوده و احساس توانمندی در شهروندان و رهبران شهر ایجاد کند.”

کاشت گیاهان در شهر توسط کودکان

مشارکت کودکان و فضای سبز در محله ها

در مطلب “بازی کودکان در خارج از خانه ” نیز می توانید با نمونه ای از حضور کودکان در محله و اثرات مثبت آن بر خود کودکان و همچنین شهر آشنا شوید.

طراحی بهتر فضاهای شهری نه تنها به رشد کودکانی که در بزرگسالی موفق و سالم هستند کمک خواهد کرد، بلکه برنامه ریزی برای کودکان، با توجه به محدودیت های آنها، به معنی برنامه ریزی همزمان برای دیگر گروه های آسیب پذیر شهری مثل افراد معلول و سالخوردگان خواهد بود. رفاه کودکان می تواند نقطه ای برای اتحاد برنامه ریزانی باشد که در همه چیز با هم اختلاف نظر دارند.

کودکان همچون گونه ای شاخص هستند. اگر بتوانیم شهری موفق برای کودکان بسازیم، آنگاه شهری موفق برای همه مردم خواهیم داشت

منابع:

citylab.com

arup.com

نظر بدهید