مناسب ترین شهر برای  پیاده روی کجاست؟

از کافه های میدان های نیویورک تا پیاده راه های ملبورن و شهر بدون ماشین فسه بالی، این مکان ها برای افراد پیاده مانند بهشت است و چندین ویژگی امنیت، زیبایی و  راحتی را در خود دارد. حال طراحان شهری با الهام از این نمونه ها دوباره در تلاش برای ساخت چنین فضاهای شهری هستند.

__________

مطالب مرتبط

♦ تمیزترین شهر های جهان در سال 2017

♦ بهترین شهر های دنیا برای زندگی

__________

گرچه روزانه میلیون ها انسان در شهرهای خود پیاده به نقاط مختلف می روند، اما برای دهه‌ها، عمل ساده پیاده‌روی تا حد زیادی توسط برنامه ریزان شهر نادیده گرفته شده و مهم نبوده که شما چطور می‌خواهید به اطراف شهر خود بروید و چه انتخابی دارید،

اخیرا برخی از شهرها گام‌های بلندی را در این زمینه برداشته اند: از برنامه‌های بلند پروازانه عمومی نیویورک و پاریس تا خیابان‌های اصلی کپنهاگن و طرح های پیشنهاد شده در مورد خیابان آکسفورد و گرن ویا در مادرید.

جف اسپک با مقاله ای به نام " نظریه عمومی پیاده روی" بیان می‌کند که حرکت پیاده در شهر باید چهار شرط اصلی را تامین کند : مفید بودن، جالب بودن، امنیت، راحتی.

در کتاب " شهر های مناسب برای پیاده روی " توضیح داده می شود که چگونه پایین شهر ( downtown ) آمریکا می‌تواند این شهر را نجات دهد. او استدلال می‌کند تنوع ساختمان‌ها، فضاهای باز و پارک ها نکات کلیدی این منطقه است.

برای شهرهای آمریکای شمالی، استرالیا و کانادا که برای اتومبیل ها ساخته شده‌اند، مشکل اصلی بازسازی زیرساخت‌های مناسب برای راه رفتن و پیاده روی است.

در شهرهای قدیمی‌تر اروپا که برای قدم زدن و پیاده روی بسیار مناسب هستند هماهنگی خوبی بین بخش های مختلف به چشم می خورد و فضاهای مختلفش به خوبی در ذهن مردم شکل گرفته است. جف اسپک ادامه می دهد که همین ویژگی باعث می شود که حتی اگر این شهر ها مانند رم امکاناتی مانند پیاده روهای مناسب، گذرگاه و زیرساخت های مناسب نداشته باشد باز برای قدم زدن محل مناسبی هستند.

او خاطرنشان می‌کند: " در نگاه اول ، رم، به نظر می‌رسد که برای عابران پیاده مناسب نیست، اغلب خیابان‌ها دارای تقاطع‌های طراحی شده ای نیستند، پیاده‌روها ناهموار و ناصاف هستند، اما همه اینها و همچنین تپه‌ چاله ها و رانندگی بسیار بد مانع حضور مردم در شهر نمی شود چون رم بسیار یکپارچه است.

رم شهری مناسب برای عابران و قدم زدن، با وجود پیاده رو های ناصاف و ناهموار

امتیاز شهرها برای پیاده روی 

امتیاز شهرها برای قدم زدن و پیاده روی دید مناسبی به مالکان و مستاجران می دهد تا خانه هایشان را بر این اساس انتخاب کنند و هم اکنون این امتیاز دهی در کانادا، آمریکا و استرالیا انجام می شود.

__________

پیاده محور بودن شهر ها علاوه بر آسایش عابران پیاده، بر سلامتی آن ها نیز تاثیر می گذارد.شما می توانید برای آشنایی با این موضوع مطلب " تاثیر شهر بر فشار خون افراد " را مشاهده فرمایید.

__________

در سال 2017 نیویورک  با امتیاز ۸۹ از ۱۰۰ به همراه منطقه ایتالیا کوچک در منهتن و و میدان اتحادیه در سانفرانسیسکو نمره کامل را به دست آوردند و در صدر این جدول قرار گرفتند. شهر سان‌فرانسیسکو در جایگاه دوم قرار گرفت و پس از آن بوستون پله بعدی را به خود اختصاص داد. ونکوور، تورنتو و مونترال به ترتیب رتبه های اول تا سوم در کانادا هستند و در کشور استرالیا سیدنی، ملبورن و آدلاید جز بهترین شهر ها در این زمینه هستند.

میدان تایمز نیویورک، بخشی از برنامه شهری پیاده محوری در سال 2009

نیویورک در سال ۲۰۰۷  برنامه تحول شهری خود را آغاز کرد و شاخصه اصلی آن میدان تایمز بود که دو سال بعد از شروع برنامه نتایج آن قابل مشاهده بود.

رئیس کمیته حمل و نقل سابق نیویورک، جانت صدیق خان، می گوید: "ما شهر و پارک هایش را از مکان هایی که بودند به مکان هایی که  مردم می خواستند تغییر دهند، تغییر دادیم. فضاهای مناسب نشستن و پیاده روی به جای فضاهای خیابانی و خودرو محور.
وی در ادامه می گوید : در خیابان 23 جایی که سه خیابان در آن به هم می رسند ، 6000 متر مربع فضای عمومی ایجاد کردیم و اینگونه می شود که مردم تصمیم می گیرند که به جای پارک به خیابان بروند و در آنجا بنشینند. 

صدیق خان ، مانند بسیاری از متخصصان حمل و نقل، بر این باور است که پیاده محور بودن شهر از امنیت شهری مهم تر است و به نوعی  رقابت اقتصادی محسوب می شود.

براساس گزارش سازمان ملل، شهرهای مناسب و برنامه‌ریزی‌شده باید ۳۰ تا ۳۵ درصد از زمین‌های خود را به خیابان‌ها اختصاص دهند تا ارتباطات و اتصالات خوبی بین منطقه های مختلف ایجاد کنند.این ویژگی در منهتن 36% است.

نیویورک هنوز با شهر ایده آل فاصله زیادی دارد و در بررسی های دیگر مانند معیار inrix (موسسه سنجش ترافیک شهری ) از  بین 1064 شهر از 38 کشور در رتبه سوم بدترین شهر ها قرار دارد. در این  بررسی نشان داده شده که مردم نیویورک سالانه 89.4 ساعت عمر خود را در ترافیک می گذرانند.

صدیق خان در حال حاضر با شهرداران شهرهای سراسر جهان از طریق Nacto  ( انجمن ملی سازمان حمل و نقل شهر ) کار می‌کند و به تازگی یک راهنمای شهرسازی تاکتیکی به نام " جنگ خیابانی: راهنمای انقلاب شهری " را منتشر کرده‌است تا به برنامه ریزان دیگر کمک کند از تجربه اش مطلع شوند.

در کارهای Nacto و صدیق خان برای  برنامه ریزی شهری پاریس به روشنی بسیاری از نمونه‌های نیویورک ترسیم شده است. تا سال ۲۰۲۰، هفت میدان شهر پاریس دوباره طراحی خواهند شد و ۵۰ درصد فضای بیشتری را به دوچرخه و پیاده  اختصاص خواهند داد. کریستف نجدوفسکی  ، معاون شهردار پاریس، می‌گوید: " این شهر در حال حاضر جایی شده که مردم و خانواده‌ها می‌توانند استراحت کنند و با کودکان و افراد مسن به آنجا بیایند ."

در طرح دیگر پاریس ، جاده ای سابق در کنار رودخانه سن هر تابستان به ساحل دریا تبدیل می‌شود. از زمانی که این شهر تردد خودرو را از بخش‌های کرانه راست شهر در سال ۲۰۰۲ ممنوع کرد ، این تغییر فضای شهرهر ساله گسترش‌یافته است و هم اکنون در هر دو طرف رودخانه این تحولات صورت می گیرد.
نجدوفسکی می گوید پاریس برای پیاده روی ساخته شده است، اما اتومبیل ها بر آن سلطه دارند.

حضور مردم در ساحل ایحاد شده کنار رودخانه سن

او اضافه می‌کند: " شما می‌توانید در کم‌تر از دو ساعت از یک طرف پاریس به طرف دیگر بروید، اما از نظر تاریخی شهر مجبور است خود را با اتومبیل تطبیق دهد که نتیجه اش آلودگی و ازدحام است. اکنون، پیاده‌روی یک " سیاست و هدف اصلی " در شهر است.

به گفته جان گهل : زندگی شهری با قدم زدن در شهر جریان خواهد یافت. انسان برای راه رفتن خلق شده ، و همه وقایع بزرگ و کوچک زندگی  زمانی رخ می دهد که در میان دیگران راه می رود. راه رفتن خیلی بیشتر از پیاده‌روی است.  راه رفتن تماس مستقیم میان مردم و جامعه اطراف، هوای تازه، حضور در فضای باز و .. می باشد.

شهرهای سراسر جهان در حال برداشتن گام‌هایی اساسی در این زمینه هستند. به عنوان مثال در مادرید برای کمک به عابران پیاده در تابستان‌های داغ ، شیر آب های خنکی در شهر نصب شده است، در مدلین کلمبیا، ماشین‌های کابلی ساخته شده تا محله‌های فقیرنشین را با مراکز اداری متصل کند و کتابخانه هایی در پارک‌ها ایجاد کردند تا مردم در کنار حضور خود و پیاده روی به مطالعه بپردازند. در ملبورن استرالیا، کوچه‌های تنگ و منفور که برای نگهداری زباله‌ها به کار می‌رفتند با ایجاد فروشگاه ها و رستوران ها در این فضا تبدیل به مکانی شلوغ شدند.

گوانگ‌ژو در چین از بالاترین سطوح طراحی برای پیاده‌روی در دنیا برخوردار است. تخریب سواحل رودخانه پرل برای ایجاد یک کریدور اکولوژیکی ، شش مسیر را به هم متصل کرده‌است که منجر به ارتباط بین جاذبه‌های توریستی و مکان‌های ورزشی شده است و به هفت میلیون نفر خدمت رسانی می کند.

در سئول طرحی جسورانه در حال اجرا شدن است که تمام شهر تبدیل به پیاده رو شود. یک دهه قبل بزرگراه چنگی چئون در شهر یه جاده چهارباند بود اما حال خراب شده است و نهر کثیفی که زیر آن جریان داشت دوباره طراحی و سقف آن برداشته شد و حال محل مناسبی برای حضور عابران پیاده می باشد.

تخریب بزرگراه در چین و تبدیل فاضلاب زیر آن به رودخانه

لندن هم به سمت جلو حرکت می‌کند و با برنامه های پیشنهاد شده در خیابان آکسفورد، جایی که عابران برای دهه‌ها در پیاده‌روهای باریک میان صف‌های اتوبوس‌ها پر شده‌اند تحول زیادی رخ خواهد داد. سال آینده، این خیابان به چیزی تبدیل خواهد شد که وال شاوکراس ، معاون شهردار حمل و نقل ، آن را مناسب " فضای عابر پیاده " می داند زیرا قرار است اتوبوس‌ها و تاکسی‌ها در آن ممنوع شوند. این ایده و برنامه بزرگ شهری قرار است در سال 2018 در لندن اجرا شود.

طبق گفته ماریو آلوز از فدراسیون بین‌المللی عابران ، برخی از شهرها مثل دالاس، تگزاس و پکن در حال عقب گرد و پسرفت هستند.

همچنین در برخی از شهرها تلاشی آگاهانه برای بهبود شرایط مردم پیاده شده‌است، شهرهایی که به لطف مراکز تاریخی خود  پیاده محور شده‌اند. فلورانس در ایتالیا، وینتیان در لائوس، کیوتو در ژاپن از جمله این شهرها هستند اما برجسته‌ترین آن ها فس ال بالی جز یکی از دو شهر بزرگ در مراکش است.

فس ال بالی در مراکش شهری پیاده محور

این شهر که در قرن نهم تاسیس شد، به عنوان بزرگ‌ترین منطقه آزاد تجاری جهان شناخته می‌شود، و خیابان‌های قرون‌وسطایی آن آنقدر تنگ هستند که زباله‌ها هنوز به وسیله الاغ جمع می شوند. زیبایی شهر، به تراکم زیاد آن است: 156000 نفر در منطقه‌ای با مساحت فقط ۳.۵ کیلومتر مربع زندگی می‌کنند و تقریبا همه رفت و آمد ها با پای پیاده صورت می گیرد و در کنار همه این ها کودکان می‌توانند در خیابان‌ها آزادانه بازی کنند .

بنابراین مناسب ترین شهرها برای  پیاده روی کجاست؟ آمریکا، ونکوور، کانادا و سیدنی در استرالیا چه نمره می گیرند ؟ پاریس یا فس ال بالی چطور ؟ به نظر می رسد نمی توان پاسخ قطعی داد.

آلوز در مورد پیاده محور شدن شهر می گوید : جلوگیری از حضور خودرو ها در شهر کلید ایجاد شهری مناسب برای پیاده روی می باشد.

او می‌گوید: " آلودگی هوا و آلودگی صوتی ، بزرگ‌ترین مشکلات برای راه رفتن و امنیت  عابران هستند. ترافیک کمتر باعث می شود تا مردم آرامش بیشتری در شهر داشته باشند. سرعت خودرو ها با ایمنی و امنیت ارتباط مستقیمی دارد به طوری که افراد پیاده در هنگام نشستن در یک خیابان که سرعت ماشین هایش حداکثر 30 کیلومتر بر ساعت است احساس راحتی بیشتری می‌کنند.همچنین زمانی که ترافیک کم می‌شود، کیفیت پیاده روی و دوچرخه‌سواری به طور خودکار افزایش می‌یابد ."

بنابراین با توجه به نکات گفته شده و امتیاز دهی سایت والک استور برترین شهرها برای پیاده روی در آمریکا به ترتیب نیویورک با 89 امتیاز و سانفرانسیسکو با 86 امتیاز بوده است . همچنین ونکور کانادا و سیدنی استرالیا  با امتیاز 78 و 63 جزء بهترین شهرها برای پیاده روی در کشور خود می باشند . اما متاسفانه تهران رتبه مناسبی در اختیار ندارد و با امتیاز 42 جزء شهر های نامناسب در این زمینه است.

منبع : گاردین